Στατίνες: Tο φάρμακο για τη χοληστερόλη προστατεύει και από την άνοια, δείχνει μελέτη

Η μείωση της χοληστερόλης φαίνεται πως δεν ωφελεί μόνο την καρδιά, αλλά και τον εγκέφαλο, σύμφωνα με μια νέα ανάλυση που βασίστηκε σε στοιχεία σχεδόν ενός εκατομμυρίου ανθρώπων. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι έχουν χαμηλότερα επίπεδα «κακής» χοληστερίνης ενδέχεται να διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, κάτι που δίνει νέα διάσταση στη χρήση φαρμάκων όπως οι στατίνες και η εζετιμίμπη.

Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ στη Βρετανία και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Κοπεγχάγης και δημοσιεύεται στο Alzheimer's & Dementia, ενισχύει προηγούμενα ευρήματα που είχαν υποδείξει σχέση μεταξύ υψηλών επιπέδων LDL χοληστερόλη και αυξημένου κινδύνου εκφυλιστικών νόσων του εγκεφάλου. Το ενδιαφέρον είναι ότι οι επιστήμονες δεν παρακολούθησαν ανθρώπους που λάμβαναν ήδη φάρμακα για τη χοληστερόλη, αλλά χρησιμοποίησαν γενετικά δεδομένα που σχετίζονται με χαμηλότερα επίπεδα LDL. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφεραν να προσομοιώσουν τις μακροχρόνιες επιδράσεις των φαρμάκων χωρίς να επηρεάζονται τα αποτελέσματα από παράγοντες όπως η διατροφή ή η φυσική δραστηριότητα.

Η γενετική ανάλυση και η νέα προσέγγιση των ερευνητών

Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει στους ερευνητές να εξετάσουν πώς συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές επηρεάζουν την υγεία μέσα στη διάρκεια της ζωής. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με γονίδια που συνδέονται με χαμηλότερη χοληστερόλη είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν άνοια. Αυτό σημαίνει πως οι βιολογικοί μηχανισμοί που ελέγχουν τα επίπεδα της χοληστερόλης —οι ίδιοι δηλαδή που στοχεύουν τα φάρμακα όπως οι στατίνες— επηρεάζουν πιθανότατα και τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Όπως διαβάζουμε στο Science Alert, οι άνθρωποι που φέρουν γενετικές παραλλαγές που «ρίχνουν» φυσικά τη χοληστερόλη φαίνεται πως έχουν και μικρότερο κίνδυνο άνοιας. Η διαπίστωση αυτή υποδεικνύει ότι η έγκαιρη μείωση των λιπιδίων μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά για την προστασία του εγκεφάλου, όχι μόνο για την καρδιά.

Η αθηροσκλήρωση και η επίδρασή της στον εγκέφαλο

Οι ειδικοί υποπτεύονται ότι ο κοινός παρονομαστής είναι η αθηροσκλήρωση —η συσσώρευση λιπιδίων στα τοιχώματα των αγγείων— η οποία μπορεί να μειώνει τη ροή αίματος στον εγκέφαλο, προκαλώντας μακροπρόθεσμα βλάβες στα εγκεφαλικά κύτταρα. Η κακή αιμάτωση έχει ήδη συνδεθεί με ορισμένες μορφές άνοιας, και το εύρημα αυτό ενισχύει τη θεωρία ότι η υγεία των αγγείων και η γνωστική λειτουργία είναι στενά αλληλένδετες.

Αν και τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, οι ερευνητές επισημαίνουν πως χρειάζονται κλινικές δοκιμές που να παρακολουθήσουν ανθρώπους που λαμβάνουν φάρμακα για τη χοληστερίνη σε βάθος δεκαετιών, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η μείωση της LDL όντως προστατεύει και τον εγκέφαλο. Τέτοιες μελέτες, λένε, θα μπορούσαν να αποδείξουν με βεβαιότητα ότι η πρόληψη των αγγειακών παθήσεων του εγκεφάλου ξεκινά πολύ νωρίτερα από τα πρώτα συμπτώματα άνοιας.

Γιατί οι ειδικοί ζητούν μακροχρόνιες κλινικές δοκιμές

Η νέα αυτή ανάλυση δεν υπόσχεται άμεση «θεραπεία» της άνοιας, αλλά προσφέρει μια ελπιδοφόρα προοπτική: ότι η φροντίδα της καρδιάς και των αγγείων μπορεί να αποτελέσει ταυτόχρονα ασπίδα και για τον εγκέφαλο. Όπως όλα δείχνουν, η πρόληψη δεν βρίσκεται μόνο στη διατροφή και την άσκηση, αλλά και στη διατήρηση χαμηλών επιπέδων χοληστερίνης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Αν επιβεβαιωθούν τα ευρήματα και μέσα από μακροχρόνιες κλινικές μελέτες, τότε τα φάρμακα που σήμερα θεωρούνται «καρδιολογικά» ίσως αποδειχθούν ένα από τα πιο ισχυρά όπλα στην πρόληψη της άνοιας.